lephuocdai

Tokyo là một siêu đô thị có nhiều đồi dốc, nhưng sự phân bố địa hình lại không đồng đều. Phía đông cách đây 200 năm là vịnh Edo, được người ta san núi để lấp biển lấy đất, bắc cầu, và xây sân bay. Phía tây cao hơn và đương nhiên sẽ có nhiều dốc hơn. Hiển nhiên đất trên dốc sẽ có giá cao hơn bên dưới. Còn đoạn giữa con dốc là rẻ nhất vì để xây được nhà phải đắp đất 1 bên cao lên để bằng bên kia, đội thêm chi phí xây dựng. Và người sống ở đó thì đi ngày nào cũng phải leo dốc, không có sự lựa chọn khác. Tiếng Nhật gọi là 毎日坂道.

Nha Trang vừa giống lại vừa khác. Địa thế của thành phố biển là phía đông là một dải đất hẹp sát biển nhưng bằng phẳng, còn phía Tây là núi, đồi, và đèo. Ở Nha Trang có nhà thờ Núi, nghe tên là biết rồi đó. 30 mấy năm trước, đất ở Nha Trang càng gần biển càng có giá. Càng ra xa biển thì dân càng thưa thớt nên chủ yếu là đất làm rẫy dùng cho nuôi trồng.

Nhà tôi ở khu Đồng Đế gần Ba Làng, gọi vậy là để phân biệt với khu trung tâm thành phố mà người ta hay gọi là “bên Nha Trang”. Không ai gọi là khu trung tâm cả. Hồi nhỏ tôi cũng hay thắc mắc sao lại gọi như vậy và cho đến khi nhìn vào bản đồ tìm nhà mình thì mới hiểu. Nhà tôi không có trên bản đồ. Đương nhiên khi vào Sài Gòn thì vẫn giới thiệu mình là dân Nha Trang, trai miền biển.

Hồi đó thành phố chưa bắc cây cầu Trần Phú nên đi qua Nha Trang (chúng tôi không gọi là đi vào trung tâm thành phố) phải băng qua 2 cây cầu Xóm Bóng và Hà Ra. Đoạn giữa 2 cây cầu này có 1 con dốc rất cao và cua gấp. Xổ dốc từ phía cầu Xóm Bóng thì cảm giác như bay bổng vì đoạn đó ngay cửa biển, gió mát và nhà thưa. Còn đạp lên dốc thì phải đứng lên để dùng trọng lượng cơ thể mà đạp xuống, cứ thế nhấp nhổm, nhấp nhổm.

Bởi vì bên Nha Trang có tất cả mọi thứ, bao gồm cả trường tốt, thầy giỏi, và hơn 90% bạn bè ở bên đó, nên ngày nào tôi cũng đạp xe băng qua con dốc cầu Xóm Bóng để đi về nhà. Không còn sự lựa chọn nào khác. Tiếng Nhật gọi là 毎日坂道.

Dẫu vậy dốc cầu Xóm Bóng chưa phải là con dốc đầu đời của tôi.

Hồi tôi còn đi nhà trẻ, tức là khoảng 35 năm về trước, mẹ tôi ban ngày làm nhân viên pha cà phê của nhà hàng, ban đêm thì bán bắp rang bơ trước cổng chợ Vĩnh Hải. Bắp rang bơ ở miền Nam gọi là bắp nổ còn miền Bắc là bỏng ngô. Ở Nhật hay phương Tây bán rất nhiều trong các rạp chiếu phim. Bởi vậy mới có cụm từ chuẩn bị popcorn mà tiếng Việt gọi là hóng drama.

Chính xác là mẹ bán trước nhà hàng, còn chợ Vĩnh Hải ở bên kia đường. Mẹ để nhờ xe bắp ở trong kho của nhà hàng, cứ chiều 5h thì đẩy ra tối 8h đẩy vào. Xe bắp có kích thước giống như xe bán bánh mì thường thấy ở Việt Nam, có 1 cái nồi đun bằng ga. Đậy nắp lại vài phút là bắp sẽ nổ to ra, thơm phức. Tôi hay ra phụ mẹ thu tiền, lớn hơn chút thì bỏ vào túi nilon, buộc dây thun lại. Chẳng phải vì được việc, phần lớn là không có ai trông, nên loi nhoi đi theo mẹ.

Trước cổng chợ cũng có nhiều người bán hàng ăn vặt vào ban đêm như vậy. Đã hơn 35 năm rồi tôi không thể nhớ hết có những ai bán cái gì. Tôi chỉ nhớ là bên cạnh có chú bán bánh Patiso (tiếng Pháp là Pâté chaud). Bên trong nhân thịt heo, nấm mèo, và hành khô. Ngon lắm, ngon đến mức mà bây giờ tôi vẫn còn nhớ. Ngon đến mức mà khi đi công tác, gặp tiệm Tây Tạng bán bánh Sha Phaley có vị tương tự là tôi nhận ra ngay. Ngon đến mức mà ngày nào tôi cũng ghé mua.

Đó là bây giờ, chứ hồi còn đi xúc bắp rang bỏ vào túi nilon buộc lại thì không phải ngày nào cũng có. Tôi chỉ nhớ là ngày mưa thì được nhiều hơn, vì ngày mưa thì ế khách. Mà bánh nhân thịt thì không để sang ngày mai được. Tôi còn xin được thêm 1 cái mang về cho em gái. Đương nhiên niềm vui hớn hở nhận quà đã đánh lạc hướng đứa trẻ 4 tuổi khỏi tiếng thở dài của người lớn. Vì ngày mưa, bánh Patiso ế thì bắp rang bơ cũng có mấy ai mua.

Thế nhưng, dù ế thì mẹ vẫn bán, vì bán bắp rang bơ lời lắm, tỷ suất lợi nhuận phải gọi là hơn 90%. Bịch lớn 500, bịch nhỏ 200 đồng. Bán một đêm 100 bịch đủ đi chợ 1 lần cho… 2,3 ngày. Tiếng Việt gọi là ăn bữa nay lo bữa mai. 

Mỗi ngày bán bắp xong lo được cho bữa mai rồi là phải đẩy xe vào kho. Cái kho này xây cao hơn mặt đất tầm 2 bậc thang. Khi kéo xuống hoặc đẩy lên thì phải dùng 2 tấm gỗ để tạo mặt dốc cho bánh xe lăn được. Đẩy xuống thì khoẻ, nhưng đẩy lên thì phải lấy đà. Và vì xe có 4 bánh nên lên được 2 bánh trước rồi còn phải đẩy thêm 2 bánh sau nữa. 2 bánh sau không có nhiều đà nên sẽ nặng hơn.

Tôi biết xe bắp nặng vì chính tôi phụ mẹ đẩy xe bắp. Chính tôi cảm nhận được sức nặng đó vượt quá sức đẩy của mình. Chính tôi cũng cảm nhận được một sức nặng vô hình khác đang đặt trên đôi vai gầy của mẹ. Tiếng Nhật gọi là 毎日坂道.